Ładuję...

kolumber.pl


Kilka lat temu wybraliśmy się na kilka sierpniowych dni na Słowację. W czasie tego wypadu odwiedziliśmy dwa dość ciekawe i położone blisko siebie miejsca - Vlkolinec i Oravsky Podzamok.

Vlkolinec jest osadą położoną na obrzeżach Rużomberku. Wioska rozlokowała się na wysokości 718 m n.p.m. na zboczu wzgórza, a grupa 45 zabudowań stanowi wspaniały przykład budownictwa wiejskiego, typowego dla górskich terenów Liptowa. Nie jest to skansen sensu stricto, jako że wieś ma stałych mieszkańców. Na uwagę zasługuje tu wiele domów, pomalowanych z reguły na jasne, pastelowe kolory, dwupiętrowa, zrębowa drewniana dzwonnica z 1770 roku, kamienny kościół z 1875 roku oraz zrębowa studnia z 1860 roku. Warto zobaczyć także miejscowy cmentarz. Na terenie wioski znajduje się też niewielkie muzeum z ekspozycją dawnego mieszkania i sprzętów codziennego użytku oraz narzędzi rolniczych.

W 1993 roku Vlkolinec został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. 

  • Vlkolinec
  • Vlkolinec
  • Vlkolinec
  • Vlkolinec

W położonej w pobliżu przejścia granicznego z Polską miejscowości Oravsky Podzamok znajduje się jeden z najpiękniejszych zamków warownych na Słowacji - Oravsky Hrad (Árva vára). Wznosi się on na skale 112 m ponad przepływającą w dole Orawą.

Podobnie, jak wiele innych zamków w ówczesnym Królestwie Węgier, w skład którego wchodziła Słowacja, powstał on prawdopodobnie po najeździe mongolskim w 1241 roku. Dokładna data budowy nie jest znana, lecz pierwsze wzmianki o zamku pochodzą z II połowy XIII wieku. W 1298 roku został on oddany możnowładcy Mateuszowi Czakowi Trenczańskiemu, a po jego śmierci - Węgrowi Donczowi. Później władali nim różni kasztelanowie, wśród nich był i Polak - Piotr Komorowski. W roku 1482 król Maciej Hunyady-Korwin podarował Orawę i Liptów swojemu nieślubnemu synowi Janowi. W następnym stuleciu, po klęsce Węgrów w bitwie z Turkami, stoczonej pod Mohaczem w 1526 roku i śmierci króla Ludwika II Jagiellończyka rozpoczęła się rywalizacja o tron węgierski pomiędzy Janem Zapolyą i Ferdynandem I Habsburgiem, z której ostatecznie zwycięsko wyszedł ten ostatni. W roku 1549 dołączył on Orawę do swych posiadłości. W latach 1534-1556 Orawskim Zamkiem rządzili Polacy - Jan z Dębowca i jego sukcesor Wacław Siedlnicki, który na żądanie Ferdynanda I Habsburga odstąpił go Franciszkowi Thurzonowi. Ród Thurzonów władał zamkiem przez długie lata. Po wygaśnięciu jego męskiej linii ustanowiono komposesorat (wspólne władanie) orawskimi dobrami. Jeden z zarządców - Istvan Thököly przyłączył się do antyhabsburskiego powstania w 1670 roku, ale po krótkim oblężeniu załoga poddała zamek wojskom cesarskim. W roku 1703 wybuchło kolejne powstanie, na czele którego stanął książę Siedmiogrodu Franciszek II Rakoczy. Zajął on Orawę, a jego wojska opanowały Zamek Orawski na przeciąg 5 lat. Później wojska cesarskie przywróciły zarząd zamku i komposesoratu w ręce następców rodu Thurzo.

W roku 1800 pożar strawił wszystkie drewniane części zamku. Ówczesny zarządca, Franciszek Zichy zabezpieczył przed dewastacją część dolnego zamku, a w roku 1868 nowy zarządca Edmund Zichy urządził tu jedno z pierwszych na Słowacji muzeów. Kolejnym zarządcą został Paweł Esterhazy, a jego następca Jozsef Palffy rozpoczął rekontrukcję budowli, którą przerwała I wojna światowa. Prace podjęto w okresie międzywojennym, gdy zarząd nad zamkiem sprawowało już państwo czechosłowackie, które wykupiło 50% udziałów komposesoratu. Po II wojnie światowej zamek przeszedł w całości na własność państwa. Prace remontowe i rekonstrukcyjne trwają na zamku do dziś.

Zamek Orawski składa się z trzech części. Najstarszą z nich jest zamek górny, pochodzący z I połowy XIII wieku. Poniżej niego położony jest zamek średni z czworoboczną wieżą i zabudowaniami dwóch pałaców wzniesionych przez Jana z Dębowca i Jana Korwina. Najniższą częścią jest zamek dolny z pałacem Thurzonów, barokowym kościołem i wieżą.

  • Oravsky Podzamok
  • Oravsky Podzamok
  • Oravsky Podzamok
  • Oravsky Podzamok
  • Oravsky Podzamok
  • Oravsky Podzamok
  • Oravsky Podzamok
  • Oravsky Podzamok
  • Oravsky Podzamok
  • Oravsky Podzamok

W ostatnich dniach przeprowadzaliśmy pierwszy od wielu lat remont w mieszkaniu. Przy okazji znalazłem trochę dodatkowych zdjęć z opisanego wyżej wypadu na Słowację, z których istnienia po latach nawet nie zdawałem sobie sprawy. Dzięki temu, mogę moją podróż nieco uzupełnić.

Na początek więc - Kieżmark (Kežmarok). Nazwa tego urokliwego miasta, leżącego u stóp Tatr pochodzi od niemieckiego złożenia Käsemarkt, oznaczającego "targ serowy". Choć okolice Kieżmarku były zamieszkane już w epoce kamienia, to pierwsza historyczna wzmianka z 1190 roku mówi o klasztorze żeńskim, przy którym prawdopodobnie istniała również niewielka osada. Samo miasto powstało w następnym stuleciu, w wyniku połączenia trzech wsi: słowackiej osady rybackiej, osady królewskich strażników granicznych i kolonii niemieckiej. Prawa miejskie Kieżmark uzyskał w 1269 roku. W połowie XIV wieku miasto otoczono murami obronnymi, a w roku 1380 uzyskało ono status wolnego miasta królewskiego. W roku 1433 Kieżmark złupiły oddziały husyckie, a kilka lat później opanowały go wojska Jana Jiskry z Brandýsa (1400-1469) - jednego z najwybitniejszych XV-wiecznych dowódców wojskowych Europy Środkowej, wodza wojsk królowej Elżbiety, walczącej wówczas z Władysławem Warneńczykiem o panowanie nad Węgrami. Po tych burzliwych przejściach, w mieście rozpoczęto w 1463 roku budowę zamku obronnego. Choć w założeniu miał on chronić miasto, to w rzeczywistości stał się jego przekleństwem. Właściciele zamku - ród Zápolya od samego początku dążyli bowiem do podporządkowania miasta sobie. Dokonał tego już w 1530 roku Hieronim Łaski (1496-1541), polski szlachcic w służbie Jana Zápolyi. W 1583 roku Kieżmark przeszedł w ręce rodu Thökölych, a w roku 1655 odzyskał status wolnego miasta królewskiego. Wkrótce potem, cesarz Ferdynand III Habsburg potwierdził wszystkie wcześniejsze przywileje miasta, co przyczyniło się do jego szybkiego rozkwitu. Kieżmark w ciągu wieków rywalizował z pobliską Lewoczą. Był także przedmiotem walk za czasów powstań antyhabsburskich w XVIII wieku. Nie zahamowało to jednak rozwoju miejskiej gospodarki, zwłaszcza handlu, który kwitł w XVIII i XIX wieku. Od XIX wieku miasto było ośrodkiem przemysłu włókienniczego i odzieżowego. W średniowieczu miasto było konglomeratem różnych narodowości - mieszkali tu Niemcy, Słowacy, Polacy, Żydzi i Rusini. Na początku XVI wieku Kieżmark przyjął luteranizm, lecz w następnym stuleciu doszło do rekatolicyzacji. Długie i bogate dzieje miasta pozostawiły w nim wiele zabytków z różnych epok, dzięki czemu warto na pewno odwiedzić to miejsce.

Kieżmark ponadto był znany ze szkolnictwa. W miejscowym liceum kontynuującym tradycje szkoły parafialnej uczyło się wielu zasłużonych dla Słowacji obywateli. Do najbardziej znanych należą: poeci: Janko Kral i Pavol Országh Hviezdoslav, historyk Juraj Bohus, przyrodnik Juraj Buchholz, dramaturg Jonas Zaborsky, taternik Dawid Frölich. 

Kieżmark był też przez wiele lat miejscowością położoną najbliżej Tatr i miejscem wypadowym w Tatry. Wg przekazu, stąd właśnie  w roku 1565 Polka, Beata Łaska, żona ówczesnego właściciela zamku wyruszyła na wyprawę w Tatry, stając się pierwszą turystką tatrzańską. Skończyło  się to dla niej źle, ponieważ małżonek, za samowolę kazał  zamurować ją w zamkowym pokoju z oknem wychodzącym na jej ukochane Tatry. Przebywała w nim ponad 6 lat.

Nieco więcej informacji o kieżmarskich zabytkach podaję w opisach zdjęć. 

  • Kieżmark (Kežmarok)
  • Kieżmark (Kežmarok)
  • Kieżmark (Kežmarok)
  • Kieżmark (Kežmarok)
  • Kieżmark (Kežmarok)
  • Kieżmark (Kežmarok)

Zamek Spiski (Spišský Hrad, Zipser Burg, Szepesi vár) to zabytkowy kompleks zamkowy z przełomu XI i XII wieku, zaliczany do największych tego typu w środkowej Europie. Zajmuje on powierzchnię ponad 4 ha. Jego imponujące ruiny wznoszą się na na wysokości 634 m. n.p.m. na wapiennej skale, przewyższającej okoliczne tereny o 200 m. Część murów obronnych została odbudowana współcześnie.

Jeszcze zanim powstał, w miejscu tym i obok niego wznosiły się obronne grodziska, których pozostałości można dostrzec i dziś. Najstarszą częścią zamku spiskiego była okrągła wieża mieszkalna, zbudowana na przełomie XI i XII wieku, która nie zachowała się do naszych czasów. Około roku 1230 została zbudowana obecna okrągła wieża, romański pałac i inne części górnego zamku. W swoich dziejach zamek miał wielu właścicieli. W roku 1275 zajął go komes Roland, który zbuntował się przeciwko panującemu. Potem należał do królowej Elżbiety Kumańskej. Przebudowany w stylu gotyckim, został w roku 1443 zdobyty przez Jana Jiskrę z Brandysa, zaś w roku 1464, panujący podarował ten do tej pory królewski zamek szlachcicom Imre i Stefanowi Zapolyom, którzy w znaczący sposób go rozbudowali i zmodernizowali. Warto wspomnieć, że na zamku spiskim urodził się ostatni król węgierski przed Habsburgami - Jan Zapolya. Gdy przegrał on walkę o tron, zamek został w 1528 roku skonfiskowany przez Habsburgów. Ale już w roku 1531 podarowali go oni Aleksemu Thurzonowi. Thurzonowie, którzy pełnili funkcję żupanów królewskich, przystosowali zamek do swoich potrzeb i nadali wielu jego budynkom renesansowy charakter. Gdy w roku 1636 wymarli w linii męskiej, zamek przejął ród Csaky, który pozostał jego właścicielami aż do roku 1945. Nowi właściciele mieszkali w zamku do końca XVII wieku, później kwaterowała w nim jedynie załoga wojskowa. Po pożarze z 1780 roku również i ona opuściła mury warowni i zamek popadł w ruinę.

W 1993 roku w uznaniu jego znaczenia dla kultury tych ziem, został on wpisany wraz okolicą na listę światowego dziedzictwa UNESCO. W odbudowanej części zamku mieści się niewielkie muzeum. 

  • Zamek Spiski (Spišský Hrad)
  • Zamek Spiski (Spišský Hrad)
  • Zamek Spiski (Spišský Hrad)
  • Zamek Spiski (Spišský Hrad)
  • Zamek Spiski (Spišský Hrad)
  • Zamek Spiski (Spišský Hrad)
  • Zamek Spiski (Spišský Hrad)
  • Zamek Spiski (Spišský Hrad)

Szczyrbskie Jezioro (Štrbské Pleso, Tschirmer See, Csorbató) to znana miejscowość u podnóża Tatr Wysokich. Położone na południowym brzegu jeziora o tej samej nazwie i otoczone lasem świerkowym stanowi ośrodek turystyczny i narciarski.

A jak to się zaczęło? Otóż w roku 1872 niejaki Józef Szentivany, właściciel ziemski, wybudował tu myśliwską chatę, która stała się zalążkiem późniejszego turystycznego centrum. Trzy lata później z inicjatywy Węgierskiego Towarzystwa Karpackiego powstało nad jeziorem pierwsze schronisko turystyczne, a wkrótce potem - powstały dalsze hotele i restauracje, sanatorium i kilka willi. W roku 1885 przyznano osadzie status uzdrowiska. I tak już zostało...

  • Szczyrbskie Jezioro (Štrbské Pleso)
  • Szczyrbskie Jezioro (Štrbské Pleso)
  • Szczyrbskie Jezioro (Štrbské Pleso)
  • Szczyrbskie Jezioro (Štrbské Pleso)
  • Szczyrbskie Jezioro (Štrbské Pleso)
  • Pribylina
  • Pribylina

Spiska Sobota (Spišská Sobota, Georgenberg, Szepesszombat) - to obecnie dzielnica miasta Poprad. W przeszłości było to samodzielne miasto, założone przez niemieckich kolonistów, zasiedlających te okolice po średniowiecznych najazdach tatarskich. Ich potomkowie aż do XVIII wieku stanowili większość mieszkańców, a później, do II wojny światowej, najliczniejszą mniejszość. Za swego patrona koloniści przyjęli św. Jerzego - stąd niemiecka nazwa miejscowości. Pod takim wezwaniem wzniesiono też miejscowy kościół, którego początki sięgają 1273 roku. W późniejszych wiekach Spiska Sobota przeżywała okres prosperity. Razem z kolonistami przybyli wytrawni rzemieślnicy. Działało tu kilkanaście cechów, funkcjonował wodociąg, łaźnie, sierociniec, a całość otaczały fortyfikacje. Przywileje miejskie Spiska Sobota uzyskała już w 1271 roku, a w XVI wieku otrzymała prawo organizowania targów, które, zgodnie z nazwą, odbywały się w sobotę. W XVIII wieku nastąpił upadek miasta - powodem był spadek znaczenia lądowych szlaków handlowych oraz częste niepokoje na terenie Górnych Węgier. 

Dziś Spiska Sobota uważana jest za klejnot zabytków artystyczno-historycznych. Miejsce to jest zupełnie inne od reszty Popradu. Odrestaurowane, kolorowe kamieniczki ciągną się wokół całego, ogromnego placu, pośrodku którego stoi kościół, dzwonnica i dom miejski. A ponieważ jest ona nieco oddalona od centrum - panuje tu cisza i spokój.

  • Spiska Sobota (Spišská Sobota)
  • Spiska Sobota (Spišská Sobota)
  • Spiska Sobota (Spišská Sobota)
  • Spiska Sobota (Spišská Sobota)
  • Spiska Sobota (Spišská Sobota)
  • Spiska Sobota (Spišská Sobota)

Zaloguj się, aby skomentować tę podróż

Komentarze

  1. hooltayka
    hooltayka (07.02.2016 18:58) +1 + -
    Piękne wspomnienia!
    Pozdrawiam-)
  2. pan_hons
    pan_hons (12.06.2013 11:44) +2 + -
    Słowacja nadal przez Polaków traktowana jest po macoszemu, zajeżdżając tam głównie zimą na narty, ale poza tym, to słabo. Nawet tutaj na Kolumberze, podróży do tego kraju, tak nam bliskiego jak mało który z naszych sąsiadów, jest bardzo mało. Cieszę się, że wybrałeś się tam i odkryłeś uroki słowackiej ziemi:) Bardzo miło spędziłem czas tutaj, w tej podróży, jak zawsze dużo się dowiadując o odwiedzanych miejscach. Podobało się:) Pozdrawiam!
  3. anianasadach
    anianasadach (18.03.2013 13:25) +1 + -
    Powędrowałam za Tobą...nie żałuję :) Dotarłeś do ciekawych miejsc :)
    Mam nadzieję, że Tossa de Mar przypadła Ci do gustu :)
  4. adaola
    adaola (02.03.2013 10:40) +2 + -
    Słowację należy promować,bo to piekny kraj!:)) Gratuluje podróży i pozdrawiam!
  5. s.wawelski
    s.wawelski (27.07.2011 18:55) +3 + -
    Slowacja jest nadal chyba nieodkryta a ma duzo do zaoferowania. W tym roku bylem 2 razy w Slowacji w dwoch roznych miejscach z okazji 2 roznych wycieczek. Jednym z nich akurat byl Oravsky Hrad, wiec z radoscia odkrylem wspolnie odwiedzone przez nas miejsce :-)
  6. city_hopper
    city_hopper (20.03.2011 9:39) +4 + -
    Słowacja jest pełna ciekawych miejsc. Fajnie, że dwa z nich pokazałeś :-)
  7. jabadaya
    jabadaya (19.03.2011 19:23) +4 + -
    Trzeba będzie to zobaczyć
  8. milanello80
    milanello80 (18.03.2011 20:21) +2 + -
    Piękne miejsca, oba dobrze znam z racji częstych wizyt weekendowych na Słowacji. Mieszkanie na granicy trzech państw ma swój urok. Zamek Orawski to jeden z najpiekniejszych zamków Słowacji, uwielbiam go odwiedzać i patrzeć z góry na okolice i Orawę leżącą u jego podnózy.
    Pozdrawiam
  9. przedpole
    przedpole (18.03.2011 9:25) +4 + -
    Oba miejsca są naprawdę ciekawe.I tak blisko.
lmichorowski

lmichorowski

Leszek Michorowski
Punkty: 506652